Sâm ngọc linh mọc ở đâu

By | December 15, 2016

Cây Sâm Ngọc Linh – một loại cây dược liệu quý giúp nhân dân trên địa bàn Nam Trà My (Quảng Nam) tăng thu nhập và thoát nghèo bền vững. Để cây Sâm này thực sự có thương hiệu và khẳng định được giá trị đúng nghĩa của nó, hiện địa phương đang cần rất nhiều sự hỗ trợ, phối hợp từ nhiều phía.

Dẫn ra các kết quả nghiên cứu khoa học về dược lý lâm sàng của Sâm Ngọc Linh tại các công trình nghiên cứu của Viện nghiên cứu sức khoẻ người có tuổi (do GS Phạm Khuê và cộng sự thực hiện); Quân y viện 175 Thành phố Hồ Chí Minh (do GS Đỗ Đình Luân và cộng sự thực hiện); Viện điều dưỡng Thành phố Hồ Chí Minh; theo dõi trên các bệnh nhân tình nguyện do Trung tâm Sâm Việt Nam thực hiện từ năm 1982 – 1986, ông Hồ Quang Bửu, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My cho biết, Sâm Ngọc Linh có tên khoa học là Panaxvietnamensis Ha et Crush, Araliacea, là một loại cây đặc hữu của vùng núi Ngọc Linh (thuộc địa bàn 3 huyện là Nam Trà My của tỉnh Quảng Nam và huyện Đắk Glei, Tu Mơ Rông của tỉnh Kon Tum.

Bài viết liên quan:

Nhờ các thành phần và giá trị về dược học kể trên nên Sâm Ngọc Linh có các tác dụng: Giúp bệnh nhân cảm thấy ăn ngon, ngủ tốt, tăng thể trọng, tăng thị lực, hoạt động trí lực và thể lực được cải thiện tốt. Loại dược liệu này giúp giảm mệt mỏi, chống nhược sức do lao động liên tục và quá tải; Gia tăng sức đề kháng của cơ thể trong các bệnh lý nhiễm trùng, hiệp lực với một số kháng sinh thông dụng; cải thiện các chỉ số sinh hoá của cơ thể như: tăng dung tích sống, giảm cholesterol huyết, tăng số lượng hồng cầu, hemoglobin và hematocrit, các trường hợp suy nhược thần kinh và sinh dục; nâng huyết áp trong các trường hợp hạ huyết áp do suy nhược; giúp nâng thể trạng và phục hồi nhanh sau phẩu thuật dạ dày. Cây cũng có tác dụng làm dịu và giảm đau trong viêm họng, giúp bệnh nhân dễ thở và làm long đờm trong các bệnh lý về phế quản và phổi, ngăn chặn sự tái phát của các cơn hen; hiệp lực với các thuốc hạ đường huyết trong điều trị bệnh tiểu đường.Đây là cây thuốc quý hiếm. Trong đó, về mặt hóa học, thân và rễ củ Sâm Ngọc Linh đã phân lập được 52 saponin, trong đó có 26 saponin thường thấy ở sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Nhật, đại diện chính của Sâm Ngọc Linh là Ginsenoside – Rb1, Ginsenosid – Rg1, Ginsenosid – Rd, majonosid-R1, majonosid-R2. Đặt biệt majonosid-R2 chiếm 50% hàm lượng saponin toàn phần của sâm Ngọc Linh. Cùng với các đặc điểm này, trong lá và cọng lá của Sâm Ngọc Linh các nhà khoa học còn phân lập được 19 saponin dammaran; trong đó có 8 saponin có cấu trúc mới. Ngoài thành phần chính là saponin, lá và cọng lá Sâm Ngọc Linh còn xác định có 17 acid amin, 20 chất khoáng vi lượng và hàm lượng glucid tinh dầu là 0,1%.

sam-ngoc-linh

“Do những giá trị dược liệu quý như vậy nên nhu cầu tiêu dùng cây Sâm Ngọc Linh đang ngày càng lớn và không còn trong phạm vi địa phương mà đã lan rộng ra nhiều địa phương trong nước cũng như nước ngoài. Chính điều này đã thúc đẩy phong trào phát triển kinh tế từ cây Sâm Ngọc Linh tại các xã trong huyện Nam Trà My và bước đầu được các cấp chính quyền và ngành chức năng, một số doanh nghiệp, người dân quan tâm”- ông Hồ Quang Bửu cho biết.

Chủ động phát triển dược liệu quý

Như lời ông Hồ Quang Bửu vừa dẫn, cây Sam Ngoc Linh nằm trên tán rừng của đỉnh Ngọc Linh, thuộc địa bàn 3 huyện của tỉnh Quảng Nam và Kon Tum. Phát huy lợi thế và điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của mình, từ nhiều năm qua các cấp chính quyền và người dân huyện Nam Trà My đã liên tục trồng thử nghiệm, chuyển dần độ cao của cây Sâm này từ đỉnh Ngọc Linh xuống thấp.

“Cây Sâm Ngọc Linh (còn gọi là Sâm Việt Nam) thực tế được người dân địa phương phát hiện và sử dụng làm thuốc từ bao đời nay, nhất là tại vùng thôn 2, thôn 3 xã Trà Linh và vùng thôn 2 (nóc Tắk Râng) xã Trà Cang, huyện Nam Trà My và xã Măng Ri của huyện TuMơRông tỉnh Kon Tum. Sau ngày Hòa bình giá trị cây sâm tiếp tục được phát huy. Tuy nhiên lúc đó mới chỉ tiêu thụ tại chỗ, thị trường buôn bán chưa được quan tâm. Trong những năm gần đây, cây Sâm Ngọc Linh đã được di thực qua vùng thôn 2, thôn 4 Trà Nam và thôn 3 Trà Cang và các xã của huyện TuMơRông. Hiện nay, tại thôn 2, thôn 3, thôn 4 xã Trà Linh có 17 chốt; xã Trà Cang có 4 chốt trồng sâm, Trà Nam 02 chốt với hơn 653.500 cây giống Sâm Ngọc Linh; xã Ngọc Lây, xã Măng Ri huyện TuMơRông tỉnh Kon Tum trên 05 ha cây sâm với nhiều độ tuổi.

Để bảo tồn được số lượng giống sâm có chất lượng, cung cấp cho nhân dân phát triển, trong tổng số chốt và diện tích nói trên, huyện Nam Trà My đang chủ động phát triển loại Cây dược liệu này và đã chọn ra một vài chốt (các chốt được chọn là những nhóm hộ có kinh nghiệm trong việc tổ chức ươm cây giống) để hình thành nên các vườn ươm cây giống chất lượng”- Ông Hồ Quang Bửu, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My chia sẻ.

Trong khi đó, theo một đại diện của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Nam, đầu tháng 1/2015 vừa qua, UBND huyện Nam Trà My đã có văn bản gửi đến Sở Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh Quảng Nam đề nghị xây dựng hồ sơ, thủ tục và có văn bản đề nghị Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ công nhận Sâm Việt Nam (tức Sâm Ngọc Linh) là sản phẩm quốc gia để các sản phẩm từ loài Sâm này ra thị trường bên ngoài nhằm giúp người dân huyện miền núi Nam Trà My này phát triển kinh tế- xã hội và xóa đói giảm nghèo.

Cũng theo vị đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Nam, trước đó, ngày 11/7/2014, HĐND tỉnh Quảng Nam cũng đã ban hành Nghị quyết 114/2014/NQ-HĐND Về cơ chế khuyến khích, bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2014 – 2020 với mục tiêu tổng quát là: “Bảo tồn nguồn gen gốc sâm Ngọc Linh, phát huy thế mạnh của tỉnh, tạo ra các sản phẩm dược liệu từ cây sâm mang thương hiệu đặc trưng Quảng Nam; khẳng định thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước, bảo hộ quyền lợi người sản xuất và tiêu dùng; đồng thời chuyển hướng sản xuất, cơ cấu cây trồng, hình thành phương thức sản xuất hàng hóa trên địa bàn miền núi, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống nhân dân trong vùng, thực hiện được giải pháp gắn quyền lợi hộ nông dân với rừng; tạo điều kiện để nhân dân bảo vệ rừng, giữ gìn môi trường sinh thái, đa dạng sinh học”. Đồng thời đưa mục tiêu phấn đấu cụ thể đến năm 2020: Trạm Dược liệu Trà Linh sản xuất 9 triệu cây sâm giống; diện tích lũy kế vùng trồng mới sâm đạt 150 ha (tính theo mật độ trồng dưới tán rừng: 50.000 cây/ha đất rừng).

Đối với vùng phát triển, Nam Trà My xác định chọn thôn 2, thôn 4, thôn 5 xã Trà Nam và thôn 2, thôn 3 xã Trà Cang. Tại đây sẽ xây dựng vườn Sâm Tâk-Ngo với mục tiêu ngoài việc bảo tồn cần phát triển trồng thêm một số diện tích để mở rộng diện tích vùng sâm trên địa bàn huyện.Thực hiện Nghị quyết trên, HĐND huyện Nam Trà My đến nay cũng đã ban hành Nghị quyết Phát triển cây Sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện đến năm 2020. Theo Nghị quyết này, từ nay đến năm 2020 Nam Trà My sẽ hình thành và hoàn thiện 2 địa điểm bảo tồn và phát triển cây Sâm Ngọc Linh. Trong đó, vùng bảo tồn là thôn 2, thôn 3, thôn 4 xã Trà Linh và thôn 2 (Tắk Râng) xã Trà Cang. Mục tiêu của vùng bảo tồn này là đảm bảo cung cấp đủ lượng cây giống cho nhân dân xã Trà Linh, một số thôn của xã Trà Nam, Trà Cang nuôi trồng, phát triển thành vùng sâm nguyên liệu.

“Trên cơ sở các Nghị quyết kể trên, đến nay Nam Trà My đã quy hoạch được 7 điểm bảo tồn Sâm Ngọc Linh với diện tích 19.000ha. Đồng thời huyện cũng đã quy hoạch một khu Sâm gốc với diện tích hơn 100ha nhằm từng bước di dời, hạ độ cao sâm trên đỉnh Ngọc Linh xuống thấp để phát triển diện tích sâm của huyện. Cạnh đó, sắp tới huyện sẽ tổ chức đoàn khảo sát để lên đỉnh Ngọc Linh khảo sát thực địa và nghiên cứu, di thực sâm xuống thấp. Điều mà cả Kon Tum và Quảng Nam từ trước tới nay chưa làm được. Ngoài ra, hiện UBND huyện Nam Trà My cũng đang kêu gọi các cơ quan, đơn vị, các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân trên địa bàn có sự quan tâm, đồng hành cùng chính quyền địa phương để phát triển, mở rộng thương hiệu cây Sâm Ngọc Linh đúng với lợi thế, tiềm năng của huyện”- ông Hồ Quang Bửu, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My khẳng định thêm.

Tác giả: haquangtruong